Кеше Алматы қаласындағы «Инновациялық технологиялар паркі» арнайы экономикалық аймағында (АЭА «ИТП») 2030 жылға дейінгі уақыт капсуласын салтанатты түрде қою рәсімі өтті. Бұл шара Қазақстанда кремний кластерін дамыту жобасының практикалық кезеңге өткенін білдіретін маңызды тарихи оқиға болды.
Жоба елімізде жоғары технологиялық өндірістің толық циклін қалыптастыруды көздейді. Өндірістік тізбек келесі бағыттарды қамтиды:
– желілік кварц өндіру;
– металлургиялық кремний өндіру;
– поликристалдық кремний өндіру;
– монокристалдық кремний өсіру;
– жартылай өткізгіш пластиналар (wafer) өндіру;
– фотоэлектрлік элементтер шығару;
– күн панельдерін өндіру.
2026 жылдың қазан айына дейін АЭА «ИТП» аумағында жылына 1 ГВт жартылай өткізгіш пластиналар өндіретін зауыт салу жоспарланып отыр. Кейін өндіріс қуатын 2 ГВт-қа дейін ұлғайту көзделген. Бұл бастама Қазақстанды Орталық Азиядағы жоғары технологиялық материалдар өндірісінің жетекші орталығына айналдыруға мүмкіндік береді.
Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Ұлттық ғылым академиясымен бірлесіп кремнийді 99,9999999999% (12N) деңгейіне дейін терең тазарту зертханасын құру жоспарланған. Мұндай жоғары тазалықтағы кремний әлемде сирек өндіріледі және стратегиялық маңызы бар салаларда қолданылады:
– микроэлектроника және интегралдық схемалар өндірісі;
– кванттық технологиялар;
– фотоника және оптоэлектроника;
– ғарыш және қорғаныс электроникасы.
Бұл жоба Қазақстан ғылымы мен өнеркәсібінің жаңа сапалық деңгейге көтерілгенін көрсетеді.
Уақыт капсуласын қою рәсіміне ғылыми және өндірістік саланың өкілдері қатысты. Олардың қатарында Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Ұлттық ғылым академиясының президенті Ахылбек Қажыұлы Күрішбаев, академик, физика-математика ғылымдарының докторы Асқар Серқұлұлы Жұмаділдаев, АЭА «ИТП» бас директоры Алмас Үскенбайұлы Мадиев және жобаның бастамашысы, «DOC Co. LTD» ЖШС бас директоры Мұрат Құсманұлы Рахимжанов бар.
Кремний кластерін дамыту жобасы – Қазақстанның технологиялық тәуелсіздігін нығайтуға бағытталған ауқымды бастама. Жоба жүзеге асқан жағдайда, ел экономикасында жоғары қосылған құны бар өнім өндірісі артып, ғылыми-зерттеу әлеуеті мен өнеркәсіптік кооперация жаңа деңгейге көтеріледі.
2030 жылға дейінгі уақыт капсуласы – бүгін басталған индустриялық серпілістің символы. Ол болашақ ұрпаққа еліміздің ғылым мен технология саласындағы батыл қадамдарының айғағы болмақ.
