Өңірлік коммуникациялар қызметінің алаңында Шымкент қаласының Төтенше жағдайлар департаменті өкілдері журналистерге мегаполис аумағында «Көктем-2026» республикалық командалық-штабтық оқу-жаттығуының өткізілуі туралы баяндады.
Оқу-жаттығу су тасқыны кезеңіне дайындық аясында ұйымдастырылып, жедел және коммуналдық қызметтердің өзара іс-қимылын пысықтауға, сондай-ақ халықты құлақтандыру жүйелерін тексеруге бағытталған. Мұндай іс-шаралар Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі деңгейінде үйлестіріліп, жыл сайын еліміздің түрлі өңірлерін қамтиды.
Брифинг барысында техникалық дайындық мәселелеріне ерекше назар аударылды: электр сиреналардың жарамдылығы, байланыс арналары, қызметтердің өзара әрекет ету алгоритмдері. Алайда БАҚ өкілдері тарапынан заңды сұрақ туындады — ықтимал төтенше жағдайларға қала тұрғындарының өздері қаншалықты дайын?
Шымкентте «Баршаңыздың назарыңызға!» оқу дабылы тұрақты түрде беріледі. Оның мақсаты — тұрғындарға төтенше жағдай кезіндегі іс-қимыл тәртібін еске салу және құлақтандыру жүйелерінің жұмыс қабілетін тексеру. Дегенмен, мұндай іс-шаралардың тиімділігі тек техникалық көрсеткіштермен ғана өлшенбейді.
Халықтың шынайы дайындығы іс-қимыл алгоритмін білуімен айқындалады: тұрғындар дабыл белгісінің мағынасын түсіне ме, қандай ресми ақпарат көздерін — теледидарды, радионы, мемлекеттік органдардың интернет-ресурстарын — қосу керектігін біле ме және қауіп сипатына қарай қалай әрекет ету қажеттігін меңгерген бе?
Әдетте, халықтың дайындығын бағалау кері байланысты талдау, азаматтардың өтініштерін мониторингтеу, ұйымдардың практикалық жаттығуларға қатысуы, сондай-ақ социологиялық сауалнамалар жүргізу арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. Алайда ашық дереккөздерде Шымкент қаласы бойынша мұндай зерттеулердің нәтижелері жарияланбаған. Ресми деректерсіз тұрғындардың хабардарлығы мен дайындығын объективті бағалау мүмкін емес.
Сарапшылардың айтуынша, құлақтандыру жүйелері толық техникалық жарамды болғанның өзінде шешуші фактор — адам. Тұрғындардың дер кезінде әрі дұрыс әрекет етуі төтенше жағдай салдарын барынша азайтуға тікелей әсер етеді.
«Көктем-2026» оқу-жаттығуы көктемгі кезеңдегі ықтимал қауіп-қатерлерге қызметтердің дайындығын тексеруге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, қала тұрғындарының хабардарлығы мен практикалық дайындығы мәселесі кешенді қауіпсіздікті қамтамасыз етудегі негізгі факторлардың бірі болып қала береді.
Шымкенттіктер нақты сын-қатерге дайын ба?
Алгоритм кідіріссіз жұмыс істей ме?
Төтенше жағдайдың алғашқы минуттарында адамдар абдырап қалмай ма?
Бұл сұрақтарға жауапты есеп те, статистика да, оқу-жаттығу хаттамасы да емес, тек уақыт пен шынайы әрекет қана береді — сөз бен сан емес.
