БАЛУАН ЖАЙЫНДАҒЫ БАЙЫПТЫ ШЫҒАРМА

214 ViewsЖамбыл Жабаевтың биыл 175 жылдық мерейтойы екенін естіп, біраз уақыт ғаламторды ақтарып, ізденіп отырған едім. «Мақыш балуан» деген повесть жайлы мақаланы көзім шалып қалды. «Іштей Жамбыл бабамыз туралы мәліметтердің арасында жүрген Мақыш балуан кім?» деп ойладым. Бұрын соңды Мақыш балуан туралы естуім жоқ еді. Ешбір кітаптан, бір жанның аузынан Мақыш балуан деген тұлғаны естіп […]

Толығырақ

«НАС ПОЗНАКОМИЛ И ПОДРУЖИЛ ДЖАМБУЛ ДЖАБАЕВ…»

275 Views(Джамбул Джабаев и великий историк Л.Н. Гумилев) Еще в юношеские годы, собирая исторические материалы для своей задуманной книги «Древние болгаро-чуваши», я сделал подборку высказываний великих ученых, просветителей и политических деятелей о нашем народе. В числе таких материалов был и материал о беседе И.В. Сталина с Югославской делегацией после 2-ой мировой войны. Иосиф Виссарионович, желая […]

Толығырақ

ӨЛЕҢ СӨЗДІҢ ДАҢҒЫЛЫ, БАР ҚАЗАҚТЫҢ ЖАМБЫЛЫ

428 ViewsЖетісу өңіріне ғана емес, бүкіл қазаққа аты мəшһүржыр жампозы Жамбыл Жабаев 1846 жылы 28 ақпанда қазіргі Жамбыл облысы, Мойынқұмауданындағы Жамбыл тауының баурайында, Ұлы жүздің ішіндегі Шапыраштының Екейруынан шыққан Жапа Ыстыбайұлының отбасында дүниеге келген. Əкесінің аты Жапаболғанымен, ел Жабтай деп атап кеткен. Жапаның Ұлданай атты əйелінен Тəйті, Жамбыл, Коман туады. Арғы аталары дəулетті кісілер болғанымен, […]

Толығырақ

ГЕНЕРАЛ ВАТУТИННЫҢ АСПАЗЫ

410 Views«Отан алдындағы күнәмді қаныммен жуамын. Мені майданға жіберулеріңді сұраймын» деп Сталинге хат жазғандардың бірі – менің әкем Тұрлыбек Дәуірбаев болатын. Әкем көп ашыла бермейтін біртоға жан еді. Бесінші не алтыншы сыныпта оқитын кезім, көркем әдебиетке құмармын. Әсіресе, соғыс тақырыбына жазылған кітапты көп оқимын. Партизан жазушы Қасым Қайсеновтың «Жау тылындағы бала» повесі маған керемет ұнады. […]

Толығырақ

АБАЙ ЖӘНЕ ЗАР ЗАМАН АҚЫНДАРЫ

263 Views(Соңы. Басы өткен сандарда). Зар заман жыршылары мен Абайдың шығармашылығындағы сарындар сабақтастығы өлең сөздің құдіретін сезініп, оның қадір-қасиетін бағалай білу тұрғысынан да көрініс байқатады. Сөз өнерінің шексіз мүмкіндігі арқылы өз дәуірінің бейнесін жеріне жеткізе сипаттаған кезде жыр жүйріктері еңсені езген «қайғы» мен «зар» ұғымынан алшақтап кете алмайды. Өзі өлеңінің көркемдік кестесін сынға алған ақындар […]

Толығырақ

АБАЙ ЖӘНЕ ЗАР ЗАМАН АҚЫНДАРЫ

212 Views(Жалғасы. Басы өткен санда). Абайдың сөз өрнегін жеріне жеткізе зерттеген тілші-ғалым Р.Сыздықова бұрыннан үзбей айтылып келе жатқан «бұл ақындардың сөз қолданыстарын қолай көрмеген, тіл тазалығын сақтамағанына қарсылық білдірген» деген дәстүрлі айыптауларды қабылдамайтынын әдеби тілге қатысты өрбіткен мына пікірі арқылы аңғартып өтеді: «Сөздері бірі жамау, бірі құрау деп, сол әдебиеттің үш ірі өкілі – Бұқар, […]

Толығырақ

ҒҰЛАМА-НАМЕ ФЕНОМЕНІ

419 ViewsШынжыр балақ, шұбар төс Ырғызбайым, Тоқбақ жалды торайғыр Көтібағым, Әрі де кетпес, бері де кетпес Топайым — деп, құдіретті Кеңгірбай бидің ұрпағы, асылдың сынығы, менің тоқсаннан асып марқұм болған нағашы әжемнің күнделікті айтып отыратын зікірі десем де артық кетпеспін. Себебі таңнын атысымен, күннің батысымен әжемнен еститін әңгіме еді. Оны қоя тұрайық, мен үшін Мемлекеттік […]

Толығырақ

ӨРІСІ КЕҢ ҒАЛЫМ, ҰЛАҒАТТЫ ҰСТАЗ

342 ViewsТекті Оразбай би әулетінен шыққан, шығыстанушы, түрколог-ғалым, тарих ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Ұлттық Ғылым Академиясының академигі Болат Еш­­мұхамедұлы Көмеков биыл сексеннің сеңгіріне шығып отыр. Өмір бойы өзі кәсіп еткен тарих ғылымына Бөкеңнің келуі де өзінше бір хикая деуге болар еді. 1963 жылы Ташкент мемлекет университеті филологиясын араб бөлімі бойынша бітірген ол Мысырдағы Асуан су […]

Толығырақ

БАЛА МІНЕЗ БЕКЗАТТАР

229 ViewsМен сексенінші жылдың басында сол кездегі Бөген аудандық «Коммунизм таңы» газеті редакторының орынбасары қызметінен «Оңтүстік Қазақстан» газетінің партия тұрмысы бөлімінеаға тілші болып ауысып келдім. Бөлім меңгерушісі Оразхан Жарқынбеков екен. Екеуміз сонау 1978 жылы Бөген аудандық газетінде жауапты хатшы болып жүрген тұста Сарыағаш қаласында өткен семинар-кеңесте танысқанбыз. Ол сол кездегі Қызылқұм аудандық «Қызылқұм» газетінде жауапты […]

Толығырақ

ҰЛЫҚ ЕЛДІҢ ҰЛЫ ҒҰЛАМАСЫ

389 ViewsОрасан зор кеңістікті игере білген түркілер ұланғайыр далада көшпелі және отырықшыөркениеттің өзіндік өрнегін қалыптастырып, өнер мен ғылымның және әлемдіксауданың орталығына айналған ортағасырлық қалалардың гүлденуіне жол ашты.Мәселен, орта ғасырдағы Отырар қаласы әлемдік өркениеттің ұлы ойшылдарының бірі– Әбу Насыр әл-Фарабиді дүниеге әкелсе, түркі халықтарының руханикөшбасшыларының бірі Қожа Ахмет Яссауи Түркістан қаласында өмір сүріп, ілім таратқан. Нұрсұлтан […]

Толығырақ